×

დინოზავრის კვერცხის მაძიებელი გურულები

დინოზავრის კვერცხის მაძიებელი გურულები
⏱️ 1 წთ. 👁️ 0
100%
დინოზავრის კვერცხის მაძიებელი გურულები


ამ რამდენიმე წლის წინ, უმუშევრობის დროს მამამ დამირეკა, გურიიდან -ჩამოით სოფელში შენ და შენი ქმარი, ვინცხა პროფესორ-არქეოლოგი რაცხას თხრის და დღეში ოც ლარს გვპირდებაო.
ამისთანას რას თხრის, ამ გაჭირვების დროს ოც ლარს რომ გპირდებათ, მანდ ოქრო ხომ არ აღმოაჩინა-მეთქი. ოქროს კი არა დინოზავრის კვერცხებს ეძებსო- მიპასუხა.
მთელი ოჯახით ჩავედით. გათხრების დაწყებამდე არქეოლოგმა პატარა ექსკურსი ჩაგვიტარა ამ სამუშაოს ისტორიული და ზოგადსაკაცობრიო მნიშვნელობის შესახებ. დამაჯერებლად აგვიხსნა, რომ სულაც არ იყო, აქ დინოზავრის კვერცხების არსებობის შესაძლებლობა, ფანტასტიკის სფეროდან. თანაც რა სალაპარაკო იყო ანაზღაურების ერთი ორი თვით დაგვიანება, ასეთი უმნიშვნელოვანესი მოვლენის ფონზე. ერთმა ჩაილაპარაკა-“შე კაცო, დღეში ოც ლარად მფრინავი, ცხრათავიანი გველეშაპის კვერცხებსაც კი მოვძებნიო. ზოგიც ისტორიაში შესვლის პერსპექტივამ მოხიბლა და მეორე დღეს ოცდაათკაციანი ექსპედიცია მუშაობას შეუდგა. კაცები დილიდან საღამომდე მუშაობდნენ. ქალები კი ერთად ვაგროვებდით, ვისაც რა სანოვაგე გვქონდა და ქმრები რომ არ მოგვეცდინა, იქვე მინდორში მიგვქონდა სადილი. პროფესორისთვის განსაკუთრებულ, სტუმრის საკადრის კერძებს ვაკეთებდით და ახლოს დავუდგამდით. მოგეხსენებათ, გურიაში, ისევე როგორც დანარჩენ საქართველოში, სტუმრის კულტია და ჩვენი პროფესორიც აღტაცებას ვერ მალავდა, მისდამი გადამეტებული პატივისცემის გამო.
გურულების ჯგუფური მუშაობა, ყოველთვის უნიკალური მოვლენაა. ვინც ერთხელ მაინც მოხვედრილა გურულ ნადში, ამას ვერასოდეს დაივიწყებს.
“არქეოლოგებთან” სადილის მიტანა ძალიან სახალისო საქმე იყო. იქ ისეთი საუბრების მომსწრე ვხდებოდი, სხვაგან რომ ვერსად მოვისმენდი.
ერთხელ, სანამ ქალები ხასხასა მინდორზე სუფრას ვშლიდით, ჩვენი "არქეოლოგები" ტოტებგაშლილი და ბეღურების ნაირხმაზე აჟივჟივებული წიფლის ქვეშ წამოწოლილები, მსოფლიო პოლიტიკას არჩევდნენ. საუბარში სხვათაშორის ჩაურთო რეზომ, ჩემმა მეზობელმა, გამხდარმა, ნაადრევად გამელოტებულმა(ბევრი ჭკუისგან) ბიჭმა.
-ბიჯო, ბარაკ ობამა რომ ქართველის შთამომავალი ყოფილა იცით?
-რას ჩივი, რეზოია, არ იქნება მაი მართალი-შეეპასუხა მამაჩემი.
-შენს თავს გეფიცები, ისიდორე ბიძია, ტყუილი რაში მჭირდება. “ვეფხისტყაოსანში” რომ წერია: “შემოვიდა მის წინაშე თინათინის მონა ზანგიო”, ხომ იცით?
-კი, კი, რავა არა -რამდენიმე ერთად გაეხმაურა.
-ე, იმ ზანგს ქართველი ცოლი ჰყოლია-მეცნიერული თავდაჯერებულობით წარმოთქვა რეზომ.
-ის ქალი ხომ ბერწი იყო, შენ შეჩვენებულო, რეიზა გვატყუებ-შეეპასუხა ერთი.
-ის ქალი კი იყო ბერწი, მარა ის ზანგი დედოფლის მხევალთან დაძვრებოდა თურმე, ჩუმჩუმად. იქ გოუკეთებია თურმე ბიჭი. მერე აი ქალი მშობიარობას გადაყოლია, ბაღანა მონათა ბაზარზე მოხვედრილა და ამერიგო ვესპუჩის წინაპარს უყიდია. ახლა ქე მიხვდებით რაფერ მოხვედრილან ამერიკაში-დაამთავრა რეზომ.
ასეთი უტყუარი ისტორიული ფაქტების მოძიება, მხოლოდ გურულებს შეუძლიათ!
-მამა, რას უყურებ პირდაღებული, ამ აბდალას. მომაწოდე ერთი მაი საროჩკა, რაცხა დამტიეს კოღოებმა შეუჭმელი, იმან მაინც ჩევიცვა-გაოგნებისაგან გამოიყვანა, ჩემი კახელი მეუღლე, მამამ, რომელიც წელსზემოთ შიშველი იჯდა.
ჩემს მეუღლეს იმ დროისთვის უკვე კარგად ესმოდა გურული დიალექტი. სანამ ახალი სიძე იყო, ჩემი თარჯიმნობის გარეშე ვერაფერს იგებდა.
დედა დარდობდა: -ამიტომ მინდოდა შვილო, ვინცხა ჩვენებურს რომ გაყოლოდიო.
-შენ გგონია მაგის ნათესაობა აღტაცებული იყო გურული რძლით?-ჩემი ქმრის მხარე დავიჭირე- პირველად რომ ჩავედით კახეთში და ნათესავები შეიკრიბნენ, ერთმა ჰკითხა ბებიას
-სადაურია შენი რძალი?
-გურულია-საცოდავად უპასუხა ბებიამ.
-რა უჭირს მერე ქა, ისე ივარგოს ადამიანად და... -დაამშვიდა ნათესავმა.
თემიდან მცირე გადახვევის შემდეგ, ისევ მინდორში გაშლილ სუფრას დავუბრუნდეთ.
ობამას ქართული ფესვების ამოქექვის შემდეგ, საუბარი სუფრასთან გაგრძელდა. პროფესორის საპატივცემულოდ დინოზავრების თემა წამოიჭრა.
გურულები რის გურულები იყვნენ, პროფესორზე მეტი რომ არ სცოდნოდათ ამის შესახებ.
-თქვენ თუ იცით, რატომ ვიცით გურულებმა ჩქარი ლაპარაკი?-ჰკითხა ზურამ, ჯგუფის ყველაზე ახალგაზრდა წევრმა
პროფესორმა მხრები აიჩეჩა.
-ჩვენი წინაპრები დინოზავრებზე მონადირეები იყვნენ. რომ გამეეკიდებოდნენ შუბებით დინოზავრს, იგი რომ ერთ ნაბიჯს გადადგამდა, აგენს რომ არ ეყოჩაღათ, მთელი დღე უნდა ერბინათ, იმ მანძილის დასაფარად. ჰოდა მეტი რა გზა ქონდათ ისე დარბოდენ, ახლანდელ დროში ყველა ჩემპიონს 10 კილომეტრით ჩამეიტოვებდნენ. გადაძახილ- გადმოძახილიც ამ ტემპით ქონდათ. “შენ იქიდან მოუარე, შენ აქიდან დახვდიო”. ჰოდა გაგვიჯდა გენებში აი სისწრაფე.
-ძაან დაუნდობლად ნადირობდნენ და იმიზა გადაშენდნენ-დაამატა გოჩამ
-აბა ბიჟო?!-ჩაურთო რეზომ – მაშინ რომ სცოდნოდათ წერა-კითხვა და შთამომავლობისთვის გადაეცათ “დინოზავრი შეუნახე შვილებსაო”, ახლა თითო ეზოში თითო კვერცხისმდებელი დინოზავრი გვეყოლებოდა დაბმული.
-მერე რა გემრიელი იქნებოდა მაგის მოტაფული კვერცხი?! იფ! იფ!-ნერწყვი გადაყლაპა ზურამ.
-მაგის მწვადი და ოტკა?!..
ამ დროს ჩვენმა ძაღლმა საიდანღაც ღორის გამოფიტული ყბა მოათრია.
-აი რა მოათრია, ისიდორე ბიძია შენმა ძაღლმა?
მამამ ბრძნული გამომეტყველებით გახედა ყბას.
-აი ეტყობა იაზონმა რომ კბილები ჩათესა, ყველა არ გაღვივდა მაშინ და ახლა ამოყვა ბარის პირს.
-გამოართვი თუ კაცი ხარ, დავწვათ. გოლიათებთან ომი გინდა ახლა ჩვენ?!
-თქვენ რომ გიყურებთ, ასე მგონია, დედამიწაზე თქვენზე ბედნიეი ხალხი არ არსებობს. სულ ხუმბობის ხასიათზე როგორ ხართ?!-გაიკვირვა პროფესორმა.
-ეჰ, ჩემო პროფესორო-ამოიოხრა მამამ-ჩვენსავით გაჭირვებული კუთხე, მეორე არაა საქართველოში. ერთი კაცი გვყავდა გაგზავნილი ზევით, მოგვხედავდა გვეგონა. მთელი გურიის არჩივი იმან შეჭამა. ჩვენ ქე ვართ მშივრები. დინოზავრის კვერცხს დალხინებული კაცი დუუწყებს ძებნას?! მე რომ მიყურებ ჩემო ბატონო, ერთი წისქვილის ქვაი არ დატრიალებულა ჩემს თავზე, სხვა ყველა უბედურებამ ჩემდა მეიცალა... აგერ რეზოიამ, მის ხელში გაზრდილი ძმა და რძალი ერთ დღეს დამარხა და ახლა, თავის სამ შვილთან ერთად ორ ობოლს ზრდის... ეჰ, ამ ცხოვრებას ხანდახან ფერადი აჩკით თუ არ შეხედე გაგთელავს.
-აჩკი თუ არ გაქვს, ფერადი ბოთლის ნატეხით, მაინც უნდა გახედო-გაიღრიჯა ზურა.
-ნადირობაზე გამახსენდა,-დაიწყო მამამ.-ერთხელ რეზომ და ზურამ იხვზე ნადირობა მეინდომეს. შენზე ნაკლები მონადირები თუ ვართ, დაგიმტკიცებთო.
გამთენიის ხანს სანადიროდ წასულები, საღამოს დაბრუნდნენ და გაპუტული იხვი არ მეიყვანეს?!
ზურას ფეხებში წაელო ხელი და ამაყად მოაქანავებდა ტიტველ იხვს. ამ საცოდავს სტრიპტიზი აცეკვეთ და მერე მოკალით-მეთქი? ვეკითხები.
-რომ ვისვენებდით, მაშინ გავპუტეთ. საქმე წინ წევიგდეთო-მიპასუხა ამ ლაწირაკმა ზურამ. რომ დევიწყეთ ამ იხვის გასუფთავება, ჩინჩახვიდან სიმინდის მარცვლები გადმოიყარა. თურმე ვერაფერი რომ ვერ მოკლეს, მეზობელს შეეხვეწნენ, ისიდორეს დასაცინად ნუ გაგვხდი, გინდა მოგვყიდე, გინდა გვაჩუქე ერთი იხვიო.
-შენ მალობელი უნდა იყო, კურდღელზე სანადიროდ რომ არ წევედით, თორემ მოგიწევდა გატყავებული კატის ჭამა-შეაწყვეტინა რეზომ.

***
რამდენიმეკვირიანი გულმოდგინე შრომის შემდეგ, ერთმეტრიანი რადიუსის ქვა გამოთხარეს. არგეოლოგი სიხარულით აღარ იყო: ვიპოვეთ, რასაც ვეძებდითო. შემდეგ ეს "დინოზავრის კვერცხი" დიდი რუდუნებით შეფუთეს და ჩვენი სოფლიდან თბილისში მიმავალ სამარშრუტო ტაქსს გაატანეს, ლაბორატორიაში, გამოსაკვლევად. მძღოლი ჯერ უარზე იყო-რას მიშობი ისიდორე ბიძია-პირზე ეშმაკური ღიმილით და ხელების შლით ეუბნებოდა მამაჩემს-ამ გაგანია სიცხეში რომ გაცოცხლდეს აი კვერცხი და დაგვჭამოს, მერე რას იზამო,მაგრამ როცა პროფესორი პირადად ეახლა და სთხოვა, უარი ვეღარ აკადრა.
სამწუხაროდ ჩვენთვის დღემდე უცნობია ლაბორატორიული კვლევის შედეგები, რადგან რამდენიმე დღეში კვერხის ნაკვალევს, არქეოლოგიც გაყვა, რათა კვლევა დაეჩქარებინა და უკან აღარ დაბრუნებულა. სოფელში ამბობდნენ: თავისივე ახლადგამოჩეკილი დინოზავრის სადილად იქცაო.
ორი კვირა ამაოდ ველოდით არქეოლოგის დაბრუნებას. ამ ხნის მანძილზე სამი ნათესავის დაკრძალვაზე მოუხდა მამას წასვლა. რამდენჯერმე დანაკერები ფეხსაცმელი, იმდენად ჰქონდა დახეული, რომ ჩაცმა აღარ შეიძლებოდა და რეზოსგან თხოულობდა. (მაშინ არ იყო მეორადების ბუმი).
მესამე ჯერზე თავისი ხელით მოუტანა რეზომ, ფეხსაცმელი, თან მორიდებით დასძინა:
-შენთან იყოს, აი ტუფლი და რომ დამჭირდება მე ვითხოვებ შენგან.
-კი ბიძია, რაფერც შენ გაგიხარდება-უპასუხა მამამ.
რადგან წვიმას აპირებდა, ჩემი ქმრის ტყავის ქურთუკიც ჩავაცვი.
-ძაან გიხდება ტყავი, ისიდორე ბიძია, შენს ტანზეა შეკერილი-კომპლიმენტი ესროლა რეზომ.
-მომიხდება, აბა რა, ჩემი საკუთარი ტყავია! რასაც მაგი და მაგის ცოლ-შვილი ტყავს მაძრობენ ზურგზე, სამი ამისთანა კიდო შეიკერებოდა.
ასეთები არიან ჩემი გურულები. "ფერადი ბოთლის ნატეხში" გახედვას ვერა და ვერ ელევიან.

***
ასეთი ანეკდოტია: გურულს ეკითხებიან, "სადაური ხარო". "გურული ვარ მარა ვმკურნალობ".- პასუხობს იგი.
გურიაში ოდითგანვე მძვინვარებს იუმორის ვირუსის პანდემია. XXI საუკუნეში ვირუსმა მუტაცია განიცადა და არა მარტო ახლო კონტაქტით, ჰაერბოჭკოვანი გზითაც დაიწყო გავრცელება.
გირჩევთ არ აიცრათ ამ ვირუსის წინააღმდეგ!
Facebook
კომენტარის დამატება

დატოვეთ კომენტარი